Skip Navigation Links
Destpêk
Nivîsar
Ziman
Peyvistan
Helbest
Çîrok
Mamik
Leyistok
Çandî
Kurdîgeh
Pêwendî
Arşîv
Skip Navigation Links
Tewfîq Bayram
 
Vîdeo/nivîs - Çîroka dîroka Kurdan
2015-08-07 14:35
Tewfîq Bayram
bayramtt@gmail.com

Çîroka dîroka Kurdan



Hêj dinya nebû

Roj nebû şev nebû

Erd û ezman nebû

Hemî unsûrên kaînatê di nêv hevde bûn

Navê wê "Kaos" bû

Ti tiştî nasnameyek nebû

Tevlihevî bû

Lê tovê gerdûnê di nêv wê de bû

Piştî demekê

Di nêva van unsûran de şer derket

Erd ji ezmanî,

Ax ji avê,

Sar ji germê cuda bû

Û xwedayê mezin* Mezeûsî dinya afirand

Masî li behrê gerand

Çûk li ezmanî firand

Heywan li erdê bezand

Lê hêj mirov tinebû.

Xwedayê mezin bang kir

Got:

Mirometheûs ka were!

Got:

Belê ezbenî

Got:

Mirovî çêke!

Got:

Çawa?

Got:

Ji tovê erdê

Ji axê û ji avê

Û wî mirov çêkir.

Mirov mezin bû

Adem çêbû

Hewa çêbû

Zarokên wan çêbûn

Zarokên zarokên wan çêbûn

Mirov zêde bûn

Her yek ji yê dî cuda bû

Xwedayê mezin biryar da

Bang li xwedayên biçûk kir

Got:

Ji her mirovek cuda qewmekê çêkin

Gotin:

Qewm çi ye?

Got:

Komên mirovan

Gotin:

Em ê çawa çêkin?

Got:

Hûn kom bikin ez ê çêkim

Çûn

Ingilometheûsî qewmek çêkir

Navê wî kir Ingilîz

Fransometheûsî Fransî,

Îtalyometheûsî Îtalî çêkirin

Qewmên dinyayê hemî hatibûn çêkirin

Tirkometheûsî Tirk,

Erbometheûsî Ereb,

Farsometheûsî Fars çêkiribûn

Lê hêj Kurd nehatibûn çêkirin.

Kurdometheûs mabû di xewê de

Dereng rabû

Berê xwe da dinyayê

Dît dinya ne dinyaya ji berê ye

Rûnişt û seyrê kir

Her qewm hat ber destê xwedê

Xwedê her yek pîroz kir

Ji her qewmî re

Parçeyek ji laşê xwe vekir

Û ji wan re diyarî kir

Ji hin qewman re mêrxasî,

Ji hinan re camêrî,

Ji hinan re aqil,

Ji hinan re hûner

Ji hinan re fen û fût

Xwedayî got:

Xelatên xwe biparêzin

Ev e we dike qewm

Û ev e çek û sîleha we

Biparêzin da ew jî we biparêze

Ji Kurdometheûsî re lê hat

Çimkî wî hemî xelat dîtin

Hemî sirr û raz dîtin

Û hemî ji xwe re girtin

Û xwe kir pişt çiyayî re

Ji dizî ve dest bi çêkirina qewmê xwe kir

Hemî parçe gihandin hev

Û ji sûretê xwedê qewmek çêkir

Qewmê wî:

Hem mêrxas bû hem zîrek

Hem biaqil bû hem wêrek

Û hem camêr û çeleng

Çi tiştê baş bû li nik bû

Û sê caran bang kir

Kurd! Kurd! Kurd!

Navê qewmê xwe kir Kurd.

Dîwan ferikî

Mezeûsî berê xwe da derî

Kurdometheûs ji pişt çiyayî derket

Ji pişt wî rep rep û dengek hat

Kurdometheûsî bang kir

Got:

Ey xwedayê mezin

Mezeûsî hêdîka berê xwe ba da

Got:

Kerem ke ey...

Çi bizivire...

Nekarî gotina xwe temam bike

Qewmê ji sûretê xwe dît

Tirsê girt

Lingên wî lerizîn

Destûra vê nedabû

Sirrên wî hemî aşkere bûbûn

Û li vî qewmî kom bûbûn

Hêrs bû

Pêt ji çavan çû

Di dilê xwe de sondek xwar

Got:

Soz li min

Heta ruh li ser vê bedenê ye

Ez qewmê Kurd serfiraz nekim

Berê xwe da Kurdometheûsî

Û got:

Kê destûra vê da?

Kî ne ev?

Kurdometheûs li qewmê xwe zivirî

Ji wan pirsî

Got:

Kî ne em?

Kurdan vêkre got:

Em in em Kurd in serhişk û hesin

Mezeûs di cihê xwe de cemidî

Kurdometheûsî got

Ev qewmê min e

Ka xelat bike

Xwedayê mezin got:

Min hemî belav kirin

Tu mayî dereng

Xilas bûn

Kurdometheûs ne xişîm bû

Dizanî tiştek maye

Mezeûsî ew ji xwe re hêlaye

Got:

Ma agir para kê ye?

Agirî bide qewmê min!

Mezeûsî hêza agirî dizanî

Dizanî agir bikeve destê Kurdî

Kurd dê dawiya wî bîne


Got:

Na!

Te ew bêdestûr çêkirin

Kurdometheûs jî hêrs bû

Li derî da û çû

Wî jî sondek xwar


Û got:

Soz li min

Hêj ev ruh ji vê bedenê derneketî

Ez ê bidim qewmê xwe vî xelatî

Şev hat

Dinya tarî bû

Çavî çav nedidît

Ji dizî ve çû nik Kawametheûs

Xwedayê hesinkar

Şûrê xwedê tûj dikir

Agir ji derbên wî diçû

Kurdo tirsa, xwe veşart

Qitîsk ji ber derbên wî difirîn

Ew kom kirin

Û tûrikê xwe ji agirî dagirt


Anî danî ser serê çiyayî

Û got qewmê xwe:

Hûn dibînin ew çi ye?

Ew agir e

Here û bisitire

Ew xelatê te ye

Ji xwedayê te ye

Û kurd çûn

Li dora agirî kom bûn

Govend girê dan

Cara pêşiyê bû

Nîvê şevê

Dinya ronî dibû

Şev bûbû rûz

Navê wê kirin Newrûz

Bû sihar

Tavê li dinê da

Mezeûs hişyar bû

Lê bêhna şewatê li difnê da

Veciniqî

Zanî...

Li dinê nêrî

Dît her der agir û pêt e

Aciz bû aciz bû

Agir ji difnê fûra

Kir biteqe

Got:

Zû Kurdometheûsî bînin vêrê

Leşkerên wî çûn

Ew anîn

Mezeûsî ew girt

Bi kevirek mezin ve zincîr kir

Zikê wî dirand

Mêlak le berçav kir

Û her rojê teyrek berda mêlaka wî

Rojekê teyrê Erebaz,

Rojekê Farsebaz

Û yekê Tirkebaz

Rojê teyrî mêlaka wî dixwar

Şevê mêlakê xwe nû dikir

Ji êşa wî dinya dihêja

Lê kesê arî nedikir

Lê tirsa Mezeûs xilas nebûbû

Agir di destê Kurdî de bû

Ho çû ho hat

Mejî li xwe teqand

Û dawiya dawî dît

Got:

Ha ha ha

Ez dizanim ez ê çi bikim

Bang kir

Got:

Ho birametheûs ka were!

Birameheûs hat

Got:

Kerem ke ezbenî

Got:

Birayekê çêke ji Kurdan re

Got:

Çawa?

Got:

Mirovekê çêke û bixemilîne

Got:

Bila ezbenî

Û derket

Çû mirovek di şeklê jinê de

Navê wê Biradora

Çêkir û xemiland

Zêr û elmas lê aland

Sorav û spîav lê reşand

Bêqusûr û bêkelem bû

Gelek delal û bedew bû

Anî pêşberê xwedê

Xweda jî jê têr nebû

Biradorayê bi wî dengê xweş

Bang li xwedê kir

Got:

Ey xwedayê min

Zû li min ke barê min

Xwedê qûtiyek da wê

Berê wê da dinê

Û got:

Here nêv hozên Kurdan

Vê bike diyariya wan
Biradora ji jor hate xwar

Çû nav çiyayên nizar

Qûtî di destê wê de

Pir nerihet û mereqdar

Rûnişt li cihekê

Xweda hat bîra wê

Lê xwe negirt û qûtî vekir

Jê bir sêhra wê

Dît tiştek ji qûtiyê firî

Hema di cih de girt derî

Lê êdî ew çûbû

Qiyametê jî nedizivirî

Sirrên Kurdan hemî di wê de bûn

Lê "Yekîtî" jê firîbû

Ev ne tesadif bû

Ev biryara xwedê bû

Ew jê nefiriya

Kurd zeîf nedibû

Hat nêv hozên Kurdan

Kurd hemî bûn heyran

Tev êkudu ji bîr kirin

Hemî lê civiyan

Heft eşîr bûn

Biradorayê bang li wan kir:

Sînga min mîna zozan e

Zozanên heft eşîran e

Xortê Kurd lawikê serxweş

Tê bikî keyf û seyran e

Ew qewmê mêrxas

Hem çeleng û xwenas

Ji ser hiş çûn

Ketin dava nenas

Vî got ji min re

Yê dî got ji min re

Ne wî xwar

Û ne ma ji yê dî re

Hemî ketin bedena hev

Bêyî roj û bêyî şev

Xweda ket xewa şîrîn

Kurdo ket şerê hev

Ji wê rojê ve ye

Yekîtî ji nêv Kurdan derket

Ji wê rojê ve ye

Li Kurdan bû qiyamet

Ji wê rojê ve ye

Li ser Kurdan e ev ne"let

-----------

*Di vê nivîsê de li şûna “Mezeûs”î carnan “Xwedayê mezin” carnan “xweda” û carnan “xwedê” hatiye gotin. Bi ti awayî behsa Xwedayê îlahî nehatiye kirin. Hemî xwedayên di vê nivîsê de xwedayên mîtolojîk in.



Çîrok:Tewfîq Bayram