Skip Navigation Links
Destpêk
Nivîsar
Ziman
Peyvistan
Helbest
Çîrok
Mamik
Leyistok
Çandî
Kurdîgeh
Pêwendî
Arşîv
Skip Navigation Links
 
Emîre Sînemxan Alî Bedirxan kî ye? --- ئەمیرە سینەمخان ئالی بەدرخان کییە؟
2014-08-24 11:03
Kurdîgeh - Kurdistan
info@kurdigeh.com
Emîre Sînemxan Alî Bedirxan kî ye?

Ew neviya mîrê Botan, mîr Bedirxanê Azîzî ye, yê ku di sala 1802 an de li Cizîrê çê bûye û sala 1868 an di sirgûniyê de, li Şamê çûye ber dilovaniya Xwedê.

Mîr Bedirxan ê ku di tîrmeha 1847 an de ji Cizîrê hatiye bi dûr xistin û tev jiyana xwe, tevî zarok û neviyê xwe di sirgûniyê de winda kiriye. Tevî ku mîr Bedirxan bi hisreta axa Cizîra Botan bû, lê siltanê Osmaniyan rê nedidayê ku vegere Botan, ne ew û ne zarokên wî..

Belê Sinamxan Neviya kurê mîr Bedirxan, Emîn Alî paşa ye, yê ku di sala 1851 an de li Stenbolê çêbûye û di sala 1926an de, li welatê Misrê, bajarê Qahîre miriye. Bavê Sînemxanê, mîr Celadet Alî Bedirxan e, yê ku di sala 1893an, di sirgûniyê de, li Stenbolê, çêbûye û sala 1951ê li Şamê miriye..

Diya wê, Rewşen xanim Bedirxan e, a ku di sala 1909an de li Qeyserî çêbûye û di sala 1992 an de li Sûriye, bajarê Banyasê miriye. Rewşen xanim, yekemîn jina kurd e ku bi kurdiya latînî di kovara Hawarê de nivîsandiye.


Emîre Sînemxan Celadet Bedirxan, di roja 21ê adara 1938 an de li Şamê çêbûye, ji ber zewacê, xwendina xwe di hiqûqê de nebiriye serî û di roja 22 meha tebaxa 1959 an de bi nivîskarê kurd Salah Sadellah re zewiciye.

Bi salan mala wan li Bexdayê, hem jî li Kerkûkê maye. Li Bexdayê, di bingeha Neteweyên Yekbûyî de İnternationall Schoolê mamostetiya zimanê Fransizî kiriye, û li Kerkûkê beşdarî di avakirina hevgirtina jinên kurdistanê de kiriye, niha malnîşin e (teqawit e).

Bi çend zimanên biyanî dizane wek: Erebî, Îngîlîzî, Fransizî, Almanî û Tirkî, lê zimanê kurdî, zimanê axaftina mala wê ye. Du zarokên wan hene; Azad û Dilnaz, Azad wek bavê xwe endezyar e, niha gelek kompaniyên wî yên bi navê GAVAN li Hewlêrê hene . Dilnaz, li Parîsê dimîne.

ji berî çend salan ve mala wê ji Bexdayê hatiye Hewlêrê, û niha ew li Hewlêrê, taxa Eynkawa dimîne.


Konê Reş, Qamişlo, 22.08.2014

----------------
Sînemxan Alî Bedirxan

ئەمیرە سینەمخان ئالی بەدرخان کییە؟

ئەو نەڤیا میرێ بۆتان، میر بەدرخانێ ئازیزییە،یێ کو د سالا ١٨٠٢ ئان دە ل جزیرێ چێ بوویە و سالا ١٨٦٨ ئان د سرگوونیێ دە، ل شامێ چوویە بەر دلۆڤانیا خوەدێ.

میر بەدرخانێ کو د تیرمەھا ١٨٤٧ ئان دە ژ جزیرێ ھاتیە ب دوور خستن و تەڤ ژیانا خوە، تەڤی زارۆک و نەڤیێ خوە د سرگوونیێ دە وندا کریە. تەڤی کو میر بەدرخان ب ھسرەتا ئاخا جزیرا بۆتان بوو، لێ سلتانێ ئۆسمانیان رێ نەددایێ کو ڤەگەرە بۆتان، نە ئەو و نە زارۆکێن وی..

بەلێ سنامخان نەڤیا کورێ میر بەدرخان، ئەمین ئالی پاشایە،یێ کو د سالا ١٨٥١ ئان دە ل ستەنبۆلێ چێبوویە و د سالا ١٩٢٦ان دە، ل وەلاتێ مسرێ، باژارێ قاھیرە مریە. باڤێ سینەمخانێ، میر جەلادەت ئالی بەدرخانە،یێ کو د سالا ١٨٩٣ان، د سرگوونیێ دە، ل ستەنبۆلێ، چێبوویە و سالا ١٩٥١ێ ل شامێ مریە..

دیا وێ، رەوشەن خانم بەدرخانە،ا کو د سالا ١٩٠٩ان دە ل قەیسەری چێبوویە و د سالا ١٩٩٢ ئان دە ل سووریە، باژارێ بانیاسێ مریە. رەوشەن خانم، یەکەمین ژنا کوردە کو ب کوردیا لاتینی د کۆڤارا ھاوارێ دە نڤیساندیە.


ئەمیرە سینەمخان جەلادەت بەدرخان، د رۆژا ٢١ێ ئادارا ١٩٣٨ ئان دە ل شامێ چێبوویە، ژ بەر زەواجێ، خوەندنا خوە د ھقووقێ دە نەبریە سەری و د رۆژا ٢٢ مەھا تەباخا ١٩٥٩ ئان دە ب نڤیسکارێ کورد سالاھ سادەڵاھ رە زەوجیە.

ب سالان مالا وان ل بەخدایێ، ھەم ژی ل کەرکووکێ مایە. ل بەخدایێ، د بنگەھا نەتەوەیێن یەکبوویی دە İنتەرناتۆناڵ سچۆۆلێ مامۆستەتیا زمانێ فرانسزی کریە، و ل کەرکووکێ بەشداری د ئاڤاکرنا ھەڤگرتنا ژنێن کوردستانێ دە کریە، نھا مالنیشنە (تەقاوتە).

ب چەند زمانێن بیانی دزانە وەک: ئەرەبی، ئینگیلیزی، فرانسزی، ئالمانی و ترکی، لێ زمانێ کوردی، زمانێ ئاخافتنا مالا وێیە. دو زارۆکێن وان ھەنە؛ ئازاد و دلناز، ئازاد وەک باڤێ خوە ئەندەزیارە، نھا گەلەک کۆمپانیێن وییێن ب ناڤێ گاڤان ل ھەولێرێ ھەنە . دلناز، ل پاریسێ دمینە.

ژ بەری چەند سالان ڤە مالا وێ ژ بەخدایێ ھاتیە ھەولێرێ، و نھا ئەو ل ھەولێرێ، تاخا ئەینکاوا دمینە.


کۆنێ رەش، قامشلۆ، ٢٢.٠٨.٢٠١٤